Advaitacentrum

In deze beschrijving van het project staan de volgende paragrafen:

1 Achtergrond
2 Doel
3 Activiteiten
4 Werkwijze
5 Ontstaan en resultaten
6 Inbedding en draagvlak
7 Federatie Onbeperkt Ontspannen
8 Plannen
9 Praktsche gegevens

1 Achtergrond

Ouders, leraren, werkers in de jeugdgezondheidszorg, psychotherapeuten, kortom de meeste volwassenen zien bij veel kinderen problemen door een te grote gespannenheid: onzekerheid, piekeren, verlegenheid, concentratieproblemen, depressiviteit, angsten, enzovoort. Op kleuterleeftijd zijn veel kinderen al gespannen, van de twintigers is al een aantal burned-out.
Jongeren hebben ontzettend veel mogelijkheden bij het invullen van hun tijd, bij de plaatsen waar zij naar toe kunnen gaan, bij het aanschaffen van dingen, bij het gebruik van media, bij de vormgeving van hun leven. Bij de invulling van de mogelijkheden zitten zij in een veld waarin allerlei krachten werken, vooral die van leeftijdgenoten, idolen en reclame. De markt, mode en media bieden ontzettend veel dingen aan en zij hebben een grote invloed. Naast de eisen die de scholing stelt, zijn er zoveel ‘eisen’ dat een toenemende gespannenheid onder jongeren niet verwonderlijk is.
Het centrale punt is dat de meeste jongeren geen evenwicht kennen tussen de gerichtheid naar buiten en het bewustzijn van zichzelf-zijn. De spanning die verbonden is met het zoeken van bevrediging en geluk in de buitenwereld wordt te weinig gecompenseerd door zelfkennis en ontspanning. Blijkbaar is van huis uit al de non-dualiteit die in de eerste levensfase aanwezig is en noodzakelijk is voor het latere evenwicht en de rust, overwoekerd door onrust en gespannenheid.

Het zou de moeite waard zijn om jongeren te laten ervaren dat ze bij zichzelf als bron van ontspanning kunnen blijven en dat ze daardoor ontspannen door het leven kunnen gaan. Voor hun verdere leven als volwassene zou dat erg waardevol zijn. Het verkrijgen van een praktische kennis van de eigen mogelijkheden, ook van ontspanning bij spanning, hoort bij de opvoeding en het onderwijs. Helemaal ontspannen zijn betekent ruimte en geluk ervaren en dat is wat ieder mens zoekt. Als jongeren dit in zichzelf ervaren, hoeven ze het niet meer te zoeken in allerlei externe middelen.

Hoewel er pogingen zijn hier iets aan te doen, ervaren degenen die met jongeren hebben te maken zich over het algemeen machteloos. Toch maakt de bovenbeschreven situatie duidelijk dat het van groot belang is dat jongeren zich bewust leren ontspannen en meer inzicht krijgen in hun eigen situatie van spanning-ontspanning. Het ligt voor de hand dat scholen en andere instellingen ontspanningslessen gaan aanbieden. Dit gebeurt echter nauwelijks, hoewel veel mensen van de jeugdgezondheidszorg, in het onderwijs, enzovoort zeggen het belang ervan erkennen.

Van 2000-2005 volgde Pia de colleges Interculturele (niet-westerse) Filosofie op de Erasmus Universiteit Rotterdam van Douwe Tiemersma en, tot op heden, de gespreksavonden (satsangs), de cursussen over non-dualiteit (advaita) en de retraites van Douwe Tiemersma. Na haar uiteindelijke doorbraak bij Douwe in 2005 is zij les gaan geven aan jongeren met de door haar zelf ontwikkelde methode 'Onbeperkt ontspannen met inzicht in non-dualiteit'.

2 Doel van het project

Het doel van het project is:
a) jongeren van ca. 12 tot ca 26 jaar technieken aan te leren om zich gemakkelijk en direct te ontspannen in iedere situatie en om zichzelf beter te leren kennen, zodat een grotere interne en externe harmonie ontstaat;
- dit onderwijs vooral te geven op scholen (basisschool groep 8, middelbare en hogere school);
b) anderen op te leiden om de technieken door te geven.

3 De activiteiten

Het lesgeven aan jongeren en aan aankomende docenten is de belangrijkste activiteit.
Daarnaast zijn in ieder geval de volgende ondersteunende activiteiten relevant.
a) Verzamelen van informatie over activiteiten die in dezelfde richting zijn ondernomen en over de ervaringen die daarmee zijn opgedaan (yoga, meditatie, andere ontspanningstechnieken).
b) Verzamelen van ervaringen uit de kinder- en jeugdperiode van ontspanning en eenheid: ervaringen uit de eigen jeugd en ervaringen met jongeren.
c) De mogelijkheden onderzoeken om lessen te geven; leggen van contacten met personen en instellingen.
d) Verzamelen en ontwikkelen van materiaal dat de relevantie van ontspanningslessen voor de jeugd op school aantoont.
e) Verder ontwikkelen van lessen ontspanning en inzicht.

4 De werkwijze

De lessen (workshops) ’Ontspanning en inzicht’ worden op school gegeven. Dat heeft het voordeel dat alle jongeren worden bereikt en er geen drempel is die er wel blijkt te zijn als ze zelf het initiatief moeten nemen om ontspanningslessen te gaan volgen. Er bestaan al teveel naschoolse activiteiten.
De lessen worden in het leslokaal gegeven. De leerlingen hoeven er niet voor naar een speciaal lokaal, maar zitten gewoon op hun stoel achter hun tafel. Op deze wijze leren ze de belangrijke vaardigheden en ervaringen kennen in hun dagelijkse situatie.
Het aanbod bestaat uit lessen van één uur in aanwezigheid van alle leerlingen van een groep en de leerkracht.
De lessen worden met een regelmaat aangeboden: liefst eenmaal per kwartaal. Herhaling is gewenst om de vaardigheden volledig aan te leren.
In de lessen wordt geleerd de spanningen in adem, spieren, gevoel en gedachten direct ervaren, te doorzien en los te laten. Zo leren de jongeren in stressvolle situaties maar ook in het dagelijkse leven ontspannen te zijn. Onderzoek heeft aangetoond dat wanneer iemand deze ervaringen al vroeg heeft eigen gemaakt, hij of zij daar in het latere leven veel profijt van heeft.
In speciale workshops worden anderen opgeleid tot het geven van deze lessen.

5 Ontstaan en resultaten tot dusver

In de Praktijk voor Yoga-, Adem- en Ontspanningstechnieken viel Pia de Blok de behoefte bij jongeren op aan ontspanning en inzicht. Ook leerkrachten gaven aan dat het goed zou zijn om jongeren de ontspanningstechnieken aan te leren. Velen waren diep getroffen door de gespannenheid bij jongeren en de vervelende gevolgen daarvan bij zogenaamde probleemjongeren. Wanneer een jongere al vroeg in de rust van zichzelf leert te blijven, zullen ook de verleidingen van de maatschappij, zoals alcohol en drugs, niet meer zo trekken.
Van hieruit ontstond de impuls om jongeren onderricht te gaan geven in ontspanning en inzicht. De lessen werden vooral ontwikkeld op grond van Pia’s ervaring als yogadocente (sinds 1983) en in de Praktijk voor Yoga-, Adem- en Ontspanningstechnieken voor individuele mensen. Westerse en oosterse ontspanningstechnieken werden hierbij geïntegreerd. Daarbij kwamen de ervaringen in de bijeenkomstne op het Advaita Centrum. Op dit Centrum kreeg het project een vorm in het kader van 'Studie en Praktijk'.
Pia kreeg contacten met scholen waarop zij les ging geven in ruil voor ervarings­verslagen van de jongeren en hun leerkrachten. Sinds het begin van het project heeft zij al meerdere malen op diverse scholen deze workshops/lessen gegeven aan een of meerdere klassen. Ook aan andere instellingen (Advaita Centrum te Gouda, Volksuniversiteit Hellevoetsluis) gaf zij lessen aan jongeren onder de titel ’Weg met de stress’. Eén keer was er een voorbeeldles voor jongerenwerkers en een les aan een groep van 134 mantelzorgers (Mezzo, de Mantel-Uit Dag te Papendal).
Er zijn veel contacten gelegd met geïnteresseerden die het belang voor de jongeren van de lessen ook zien.
Veel teksten zijn inmiddels op de website www.advaitacentrum.nl gezet. De rubrieken zijn:

- Actuele activiteiten
- Ervaringen met lessen in ontspanning
- Ervaringen van diepe ontspanning en non-dualiteit in en met de jeugd
- Mogelijkheden en plannen
- De relevantie
- Lessen ontspanning en inzicht

Het officiële project ‘Jongeren – ontspanning en inzicht’ is gestart op 1 februari 2006.

De onderstaande uitspraken van leerlingen geven aan wat de lessen bij hen deden.
- Je moest je vrij voelen. Dat lukte ook.
- Blij dat ik deze les mee mocht maken.
- Je voelde je heel erg ontspannen.
- Op het eind voelde je je heel rustig.
- Ik vond de oefeningen erg ontspannend.
- Ik kwam helemaal tot rust.
- Ik dacht dat ik nog steeds zou denken onder de oefeningen, maar het is me toch gelukt om niet te denken.
- Ik vond de ontspanningsles heel leuk. Want je kunt lekker tot je zelf komen en gewoon nergens aan denken. En je bent heel rustig, je ademhaling gaat veel langzamer en dan kan je veel meer lucht halen!
Van leerkrachten waren de volgende opmerkingen.
- Leren ontspannen is erg belangrijk.
- Ik denk dat de leerlingen nog vaak terug zullen denken aan de les en zich af en toe dingen zullen herinneren.
- Deze les voorziet zeker in een behoefte. De kinderen leren negatieve ervaringen om te zetten in positieve ervaringen.
Op de genoemde website zijn meer ervaringsverslagen te lezen.

6 Inbedding en draagvlak

Het project ontstond en staat organisatorisch in het kader van het Advaita Centrum te Gouda (leiding dr. Douwe Tiemersma) dat uitgaat van Stichting Openheid te Gouda. Het Centrum stelt zich ten doel onderwijs- en onderzoeksactiviteiten te ontplooien en diensten te verlenen op het terrein waarop de non-dualiteit (a-dvaita) centraal staat. Dr. Douwe Tiemersma geeft supervisie aan het project, redigeert alle teksten en zet ze op de website van het Centrum.
De lessen die gegeven werden op scholen werden enthousiast ontvangen. De GGD en JGZ in Gouda ondersteunen het project. Een maatschappelijk werker doet nu vaak alleen nog maar de ontspanningsoefeningen met jongeren in plaats dat zij met hen praat, ‘want dat helpt!’ Bureau Halt in Gouda is geïnteresseerd en wil graag al het tekstmateriaal. Jongeren-websites nemen de aankondiging van de lessen op in hun sites. Hun medewerkers onderstrepen zelf het belang van de ontspanningslessen. In het blad Educare (www.educare.nl) komt een interview in het najaar van 2006. De coördinator van de Volksuniversiteit Hellevoetsluis heeft een les bijgewoond op een school en was zo enthousiast dat hij vroeg nu ook lessen voor de Volksuniversiteit aan jongeren (rond 17 jaar) te geven. De Projectleider Jongeren van de Gemeente Rotterdam draagt het project een warm hart toe. Hij gaf advies en adressen van scholen. Het Project Jongeren staat nu ook ingeschreven bij vakkrachten op de website www.bredeschoolrotterdam.nl. De Hogeschool Rotterdam liet weten: ‘Na alles bekeken te hebben op jullie websites vinden we het een heel leuk iets, wat zeker voor ons wat kan betekenen.’ Na de vakantie is er contact met het decanaat. Drie keer werd er een krantenartikel aan dit project gewijd: twee interviews in het Algemeen Dagblad en één doorverwijzing naar de lessen in de Volkskrant. Vele mensen droegen met teksten bij aan het project (zie de website).
Kortom: iedereen die kennis maakt met het project reageert verheugd en ziet het belang er van in om op deze wijze naar de problemen van de jongeren te kijken en daarmee aan de slag te gaan.

7 Federatie Onbeperkt Ontspannen

Pia geeft sinds een paar jaar ook een opleiding tot leraar/lerares ‘Onbeperkt ontspannen’. De mensen die deze cursus hebben gevolgd, kunnen ook de onbeperkt-ontspanningsoefeningen doorgeven aan jongeren en aan volwassenen, bijvoorbeeld op school, bij het coachen van mensen, in verzorgingshuizen, ziekenhuizen, bedrijven. Allen hebben de ontspanning door de oefeningen van de cursus zelf leren kennen. Deze zelfervaring wordt als vaardigheid en inzicht meegenomen bij het geven van de lessen. Zelf ontspannen-zijn neemt anderen mee in de ontspanning.
Degenen die de opleiding hebben gevolgd, blijven zelfstandig hun werk doen, maar iedereen kan zich aansluiten bij de Federatie Onbeperkt Ontspannen. De Federatie zorgt voor bekendmaking van de diverse cursussen en lesmogelijkheden van degenen die er bij zijn aangesloten. Verder zal er een uitwisseling van leservaringen zijn en een bijscholing.
De Federatie is verbonden met het Advaitacentrum te Gouda.

8 Plannen

Uitgaande van de grote belangstelling en het duidelijke nut ligt het voor de hand om het project op een bredere wijze voort te zetten. Een aantal aspecten hiervan zijn de volgende.

1) Een voortzetting en uitbreiding van het geven van lessen op scholen zoals tot nu toe gedaan is, maar ook een aantal keren per jaar aan dezelfde groep.
2) Een verdere ontwikkeling van lessen, lesprogramma en lesmateriaal.
3) Een verdere uitwerking van de opleiding voor mensen die ook les willen gaan geven.
4) Een ruimere bekendheid aan het project geven door het onderhouden en leggen van contacten, door advertenties, websites, artikelen in kranten en tijdschriften, etc.
5) Een onderzoek laten uitvoeren door een student van een Hoge school of Universiteit. Er zijn al geïnteresseerden hiervoor. Aan een groep leerlingen worden gedurende een langere periode maandelijks lessen aangeboden en gekeken wordt wat de resultaten zijn in verhouding tot een controlegroep.

9 Gegevens

Leiding
dr. Douwe Tiemersma
Advaita Centrum, Fluwelensingel 53, 2806 CC Gouda
www.advaitacentrum.nl

Coördinatie en uitvoering
Pia de Blok, projectcoördinator
Moriaanseweg Oost 143, 3223 AG Hellevoetsluis
tel. 0181-317776, e-mail: piamaria@plan et.nl, www.a-dvaita.net