8-16 Heling van de ander vindt plaats, als je de oneindige ruimte van zelf-zijn ...........

Jaargang 8 nr. 16 (17 oktober 2007)

8-16Selfportrait





A selfportrait

Over YouTube had ik alleen iets gelezen, totdat ik de link kreeg doorgestuurd:
http://www.youtube.com/watch?v=8ncOAJpr3n0&mode=related&search
Kijk er zelf maar eens naar. De video heeft heel wat reacties opgeleverd.

Helen

Reactie op de inleidingen van Pia en Willem door Douwe Tiemersma
op de bijeenkomst van de Projectgroep Psychotherapie op 28 september 2007

Allereerst moet ik zeggen dat het twee erg mooie bijdragen zijn. Ze zijn heel duidelijk, goed geformuleerd. Dat is natuurlijk erg belangrijk. Juist als de formulering zo helder en duidelijk is, dan zie je ook dat het heel vanzelfsprekend is. Dus ik hoef er niet zo veel meer aan toe te voegen. Misschien nog een paar dingen.

Heling vanuit een groter geheel
In de behandelingssituatie gaat het om de heling van een energetisch veld waarin iets mis is. Op emotioneel, mentaal of ook fysiek vlak kunnen allerlei energieën worden tegengehouden, er kunnen verkrampingen in zitten, de ene energie kan tegen de ander in werken. Dan is er een intern conflict, bijvoorbeeld bij opgekropte en losgelaten agressie, dwanggedachten, enzovoort. Er is dan een energetische dualiteit. Bij de heling keren dus de energieën terug tot een harmonische sfeer. Harmonisch betekent dat er geen verwrongen onderdelen in het geheel zitten, dat er geen interne tweeheid meer is. Het gaat dus werkelijk om heel maken, dus om een groter geheel, om non-dualiteit in dat geheel.
Hoe kunnen die energieën die niet goed zitten, tot een goede situatie terugkeren? Dat is alleen mogelijk als er al een groter geheel is, als er een grotere ruimte is waarin die energieën de ruimte hebben om zich uit te werken. De energieën die vast zitten of sterk geconcentreerd rondwaren, gaan dan oplossen, zodat er weer een natuurlijke situatie ontstaat. Dan hebben we het inderdaad over ontspanning en over ruimte geven. Dus, de functie van de hulpverlener is: aanwezig zijn op een zo open mogelijke wijze, waardoor de energieën die problemen geven de ruimte krijgen om tot harmonie terug te keren.
Wanneer de hulpverlener aanwezig is in openheid, diepe openheid, non-dualiteit, gaat de ander daar iets van merken. Dan krijgen ook op het meer voorbewuste niveau de verkeerd zittende energieën de ruimte. De hulpverlener biedt een ruimte van liefde en ontspanning aan. Dan gaat bij de ander alles oplossen wat vastzit en beperkt, zodat er geen spanningen, geen weerstanden, geen verkrampingen meer zijn.
Dit is natuurlijk een totaal andere visie dan de heersende, zoals die vaak in de gezondheidszorg aanwezig is. Er is een object-diagnose en dan een therapie met chemische of gedragsmiddelen. De situatie wordt als een somatische en mechanische kwestie geconstrueerd. Natuurlijk, in een acute situatie ligt het wat anders, maar wanneer het om heling gaat dan is het aanbieden van die grotere ruimte het enige wat werkt.

Heling vanuit herkenning van het geheel
Bij mensen die enigszins tot inzicht kunnen komen, kan de hulpverlener wijzen op het eigen weten en inzcht: ga hier eens naar kijken, ga daar eens naar kijken, je hebt een veel grotere kennis dan je zelf bewust bent. Je hebt weet van jezelf als ontspanning, als ruimte, als openheid. Ga maar kijken, ga maar mee. Dat is gericht op het verkrijgen van een stuk zelfkennis, zowel in de beperkte als in de onbeperkte zin: van wat je niet bent en wat je wel bent. Je bent al lang die ongescheiden heelheid.
Zo gaat het natuurlijk ook op de Advaitaweg. Eerst komt het aanbieden van de ruimte. Dat blijft als eerste staan, zowel in de therapeutische situatie als bij de spirituele advaitaweg. Dus in die zin kun je zeggen dat het steeds om hetzelfde gaat, in welke setting je ook werkt.
Op deze weg van inzicht moeten, zoals Pia zei, de mensen wel willen. Bij mensen waar Willem mee werkt, ligt het wat anders. Maar, je ziet ook bij hen dat, zelfs wanneer ze daar helemaal geen idee van hebben, het wel werkzaam is. Dus ook bij die mensen die niet willen is er wel een werking van de openheid.
Wanneer mensen met allerlei verhalen komen, is het belangrijk, zoals Pia terecht opmerkt, dat je niet ingaat op al die verhalen. Dat is ook zo bij Willem: je gaat niet reageren op hetzelfde niveau als dat van de acties van de mensen. Dan gaat het op hetzelfde niveau door van actie naar reactie. Het gaat om de aanwezigheid van heel iets anders: het totale open zijn, de non-dualiteit. Die is op een goede manier werkzaam. Wat dan verder praktisch gedaan wordt kun je totaal open laten.

Verlangen, geluk
Willem sprak over het herkennen van alle handelingen van mensen – ook de onbewuste acties – als een verlangen naar non-dualiteit. Ja, je kunt inderdaad zeggen dat alle gedrag is gericht op non-dualiteit. Je kunt ook zeggen: alle mensen willen gelukkig worden. Alles wat we doen heeft daarmee te maken.
Vraag; dus ook het niet willen?
Ook het niet willen. In die toestand denken mensen dat ze daar gelukkiger mee zijn dan wanneer ze wel zouden willen. Alleen, je ziet dan dat ze wat ongelukkige keuzes maken. Dat is dan het probleem. In elke handeling wordt een grens verlegd. En als ze niet over een bepaalde grens heen durven te gaan, denken ze dat ze door in de beperking te blijven gelukkiger zijn. Je ziet dan dat ze, door hun verleden en allerlei oogkleppen, allerlei dingen doen die het geluk niet werkelijk dichterbij brengt. Als je dat herkent als hulpverlener, kun je iemand in die zin ook accepteren. Natuurlijk, iedereen is op zoek naar geluk en vindt in die non-dualiteit de hoogste waarde. In die zin kun je de ander, ook al is zijn gedrag onbegrijpelijk of leedveroorzakend, accepteren. De ander voelt dan ook: in mijn diepste zijn ben ik geaccepteerd. In de ruimte van acceptatie komen er nieuwe mogelijkheden. In die ruimte kunnen de energieën zich ontspannen tot een harmonischer situatie. In ieder geval is dat de beste situatie.

Loslaten van het systeem van krachten
Wanneer agressie wordt geblokkeerd door repressie, ontstaat er nog meer agressie zowel naar buiten als naar binnen. Daardoor ontstaan allerlei verkrampte en verwrongen toestanden. Het agressieve gedrag is het resultaat van alle krachten die werkzaam zijn. In het boeddhisme heb je de leer van het afhankelijke ontstaan. Het agressieve gedrag is de resultante van allerlei krachten van oorzaak en gevolg. Op dat niveau worden vaak oplossingen bedacht en daarom werken die niet echt. Dat zie je overal gebeuren, ook in de politiek en bij sociale krachten die tegen elkaar ingaan. In Indiase termen gaat het om de karmische krachten die de kringloop van oorzaak en gevolg laten voortbestaan. Op dat niveau is geen oplossing te vinden. De oplossing komt van een hoger niveau en die is er als die karmische cirkel werkelijk doorbroken wordt. Dat is de traditionele definitie van moksha, de bevrijding, de verlichting. De enige mogelijkheid van bevrijding is die kringloop doorbreken. Op de spirituele weg kun je denken ‘ik moet maar flink mijn best doen om de non-dualiteit te bereiken’, maar zo werkt het niet. Je blijft dan hangen in die cirkel van oorzaak en gevolg. Deze doorbreken betekent dat het totale systeem wordt losgelaten. In die vrijheid is er een totaal nieuwe situatie. Anderen gaan dit dan ook herkennen bij zichzelf. Je herkent jezelf in en als de ander.
Wanneer er over compassie, mededogen wordt gesproken, is er vaak de voorstelling dat je op de rand van het nirvana staat en van daaruit het lijden van de wereld ziet zodat er compassie ontstaat. Eigenlijk is er iets veel diepers aan de hand: je bent al die anderen ook. Dat is geen afstandelijke compassie; je bent hen ook zelf. Dan is er direct de oneindige ruimte van zelf-zijn ook voor de ander. Die heelt.

Uit de pers

Consumentisme
Dat de sociale krachten die op mensen inwerken vaak niet behulpzaam zijn voor de verdere bewustwording, is iets wat regelmatig op de satsangs terugkeert. Benjamin Barber, een degelijke Amerikaan, bekritiseert in dit verband de kapitalistische krachten. Van hem is net het boek uitgekomen: De infantiele consument – hoe de markt kinderen bederft, volwassenen klein houdt en burgers vertrapt. Reclame is overal en is niet te ontwijken. “Ik ben niet tegen reclame, maar wel als het overal is! Stel dat al die reclameborden geen producten aanprezen, maar ‘Jezus’ of ‘Boeddha’. Dan zouden we het een theocratie noemen en er schande van spreken. Als al die borden politiek getint waren, noemden we het totalitarisme. Nu spreken we van vrijheid, van de vrije markt.” Mensen worden op hun kinderlijke behoeften aangesproken en hen worden nieuwe behoeften aangepraat. Reclame is ook gevaarlijk, volgens Barber, omdat het infantiele steeds naar voren wordt gehaald. De consument moet een kind blijven, gemakkelijk te manipuleren en achter zijn gemanipuleerde wensen aanrennen. Denken, laat staan doordenken, is er niet bij. Dat is gevaarlijk voor de democratie.
Eraan toe te voegen is: jammer, dat die krachten er op deze wijze zijn en dat mensen meegaan met die infantilisering en identificatie met ‘ik wil dit, ik wil dat’. Gelukkig is er ook bewustwording.
[Trouw, 10 oktober 2007]

Een hartelijke groet,
Douwe Tiemersma


Er is geen tweeheid

als je ontspannen bent
in zelf-bewustzijn
is dat duidelijk.


  • Mediteren leren

    Dit boek geeft een handleiding bij het leren mediteren voor beginners en voor de gevorderden die nog eens bij het begin willen beginnen. Het uitgangspunt is de spontane meditatie, die iedereen af en toe heeft. 

  • Naar de Openheid

    De teksten in dit boek zijn geschreven op basis van gesprekken gehouden te Gouda, aangevuld met enkele gedichten en korte teksten met illustratie. 
    Als uitgangspunt dienen steeds bekende gegevens en situaties, waarin verwijzingen zitten naar dat wat niet te beschrijven is, maar dat hier Openheid wordt genoemd.

  • Advaita Vedanta - de vraag naar het zelf-zijn

    De actuele vraag ‘wie we eigenlijk zijn’ was het onderwerp van een symposium aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op 18 september 2000, waarin vooral de oude Upanishaden en de Advaita Vedânta aan het woord kwamen.

  • Chakrayoga

    Yoga is de weg naar bevrijding van de beperkingen in alle onderdelen van het bestaan. Dit boek richt zich op de bevrijding van de verschillende levensenergieën: de mentale, expressieve, gevoelsmatige, vitale, seksuele en andere energieën.

Boeken

Douwe schreef en redigeerde gedurende zijn leven boeken. Via onze uitgeverij zijn deze nog verkrijgbaar.

Bekijk het aanbod